Dit is mijn vingerafdruk

Onze overheid heeft de ontembare behoefte hele grote databases te maken. Daarin stopt ze dan persoonsgegevens waar iedere individuele Nederlander mee te identificeren is.
Vingerafdrukken en gezichtsscans zijn dan door politie en justitie op ieder moment te raadplegen. Het maakt niet uit of je ooit iets strafbaars hebt gedaan of niet - de overheid wil je overal en altijd kunnen traceren en identificeren.
Het past allemaal in een patroon waarin een wantrouwende overheid ten kost van alles de controle wil krijgen over haar onberekenbare en zelfstandige onderdanen.

Telefoon- en Internetproviders moeten op eigen kosten kostbare apparatuur installeren zodat de overheid op elk moment ieders e-mail kan inzien, iedere webpagina die is bezocht. Je zult toch maar eens nieuwsgierig een paar websites bezoeken over wapens. Of naar de wc gaan in een café van een beruchte mafiabaas. Of vrienden hebben in het Midden-Oosten. En in de bibliotheek een boek lenen over anarchisten uit de negentiende eeuw. Weet jij zeker dat onze overheid de juiste conclusies trekt?

Bewakingscamera's hangen door de hele binnenstad met aanvankelijk het enige doel om raddraaiers op te pakken en geweld te voorkomen, maar worden nu ook gebruikt om foutparkeerders een bon te sturen. Was dat afgesproken met jou en mij voordat die camera's daar kwamen te hangen?
Elektronicakastjes voor toekomstige kilometerregistratie worden prematuur al begerig ingezet om iedere snelheidsovertreding te constateren en bewegingen van individuele automobilsten te volgen. Ging het nu om filebestrijding of om een permanente trajectcontrole door heel Nederland? En kun jij het laatste tegenhouden als je dat zou willen, omdat het iets anders wordt dan we hadden afgesproken?

Is dat erg? De meeste Nederlanders zullen zeggen: als je niets te verbergen hebt, waar ben je dan bang voor?

Daarmee wordt gesuggereerd dat dingen die je voor de buitenwereld verbergt altijd dingen zijn die niet deugen of verboden zijn.
De denkfout van vele mensen is dat "privacy" hetzelfde is als "stiekem doen". Maar daar klopt toch helemaal niets van?

Wil jij dat de overheid precies weet wat je in de slaapkamer uitvoert? Wanneer je in je slaapkamer bent en wanneer niet? Naar welke TV-zender je kijkt? Welke dingen jij op Internet interessant vindt om te bekijken?En wanneer je naar het café gaat, of juist besluit thuis te blijven? Waar je geweest ben in je eigen tijd? Wat voor dingen je stiekem voor je geheime liefje koopt, en waar? Er zijn duizenden dingen die je voor je wilt houden - omdat waarschijnlijk niemand er iets mee te maken heeft - en de overheid al helemaal niets.

Ook wordt gedacht dat - als je niets op je kerfstok hebt - je ook nooit te maken zult krijgen met de ongewenste effecten van zo'n systeem. En mocht je ooit bij vergissing geconfronteerd worden met het systeem, zo heerst de gedachte, dan zal de overheid zichzelf wel gauw corrigeren en je weer met rust laten.
De trieste waarheid is dat talloze individuele burgers, juristen en deskundigen op het gebied van openbaar bestuur en openbare orde je kunnen vertellen hoe groot dat misverstand is. De verhalen van mensen die volkomen onterecht tussen de raderen van het opsporings- en vervolgingsbeleid terecht zijn gekomen zijn huiveringwekkend voor een land dat zichzelf op basis van het recht zegt te besturen. Wie een onwillige politieagent of boze ambtenaar tegenover zich heeft gehad, kent die machteloosheid.
De ervaring in Nederland is ontnuchterend: het zelfreinigend vermogen van de overheid faalt keer op keer.

Denk maar eens aan de ingevoerde legitimatieplicht. Er werd alom gewaarschuwd dat de plicht misbruikt zou worden door politie en justitie. Nederland haalde massaal de schouders op, maar de politie gebruikt de legitimatieplicht vooral om demonstranten de mond te snoeren en om overbodige boetes uit te schrijven aan mensen die niets verkeerds doen, maar er wel anders uit zien of zich anders gedragen dan de politie gewend is.
Wier gezicht de politie niet aanstaat en zijn paspoort thuis heeft laten liggen, kan een boete betalen. Vandaag zijn het mensen met een kleurtje of met opvallende kleding, morgen ben jij het. De problemen zijn bekend. Er wordt niets aan gedaan.

En hoeveel potentiële terroristen zijn inmiddels opgepakt door de algemene identificatieplicht? Geen enkele.
In 2001 pleegden terroristen bloedige en zinloze aanslagen in de Verenigde Staten. Na onderzoek door de Senaat van de VS bleek dat niet het gebrek aan gegevens of een tekort aan opsporingsbevoegdheden de oorzaak was dat de mogelijke daders niet voortijdig werden gestopt, maar starre en onwillige ambtenaren met hun koninkrijkjes, persoonlijke aversies en en kinderachtige kinnesinne tussen opsporingsdiensten.
In Nederland is het met de opsporing en vervolging niet anders gesteld: langs elkaar heen werkende diensten en vooringenomenheid van politie en justitie zorgen voor meer criminelen die vrij blijven rondlopen dan dat moderne afluistertechnieken of gigantische databasebestanden ervoor zorgen dat er meer boeven worden opgepakt.

Gezond wantrouwen over het zelfreinigend vermogen van de overheid (de capaciteit om zelf de eigen fouten te herkennen, te erkennen en te herstellen) is iets anders dan een fundamenteel wantrouwen van de overheid zelf. Er is niets mis met macht, mits het beperkt, gewenst, gecontroleerd en goed omschreven is. Daarnaast moet het een duidelijk, herkenbaar en reëel doel dienen. Het middel moet in verhouding staan tot het doel.
Waarom zou de overheid miljoenen vingerafdrukken en gezichtsscans willen hebben als slechts een miniem percentage van deze scans toebehoort aan mensen die daadwerkelijk de aandacht van onze overheid verdienen?

Privacy en respect voor de persoonlijke levenssfeer is een grote wens van velen op deze wereld. Het is hen niet gegeven: ze leven in landen waar de overheid hen onderdrukt en constant in de gaten houdt.
De Nederlanders hebben nu nog privacy en bescherming van hun persoonlijke levenssfeer, maar zijn maar weinig geïnteresseerd in het behoud ervan. Het wordt tijd dat we eens opkomen voor onze grondrechten.
In 1971 werd er een volkstelling gehouden. De overheid wilde weten wat de burger achter zijn voordeur deed. De weerstand was enorm. Velen kenden nog de verschikkingen van nog geen 30 jaar daarvoor, toen een bezettersbewind juist met dit soort maatregelen de wind eronder wilde houden.

Je politieke kleur is niet belangrijk. Terroristen wordt niet de hand boven het hoofd gehouden. Boeven moeten gewoon nog worden opgepakt. Frauders dienen nog gewoon gesnapt te worden. Demonstranten die de boel vernielen horen in de cel thuis, niet op straat.
Maar op wie geen verdenking rust moet gewoon met rust gelaten worden. Niet zij die hun privacy willen beschermen zouden moeten uitleggen waarom ze dat doen, maar juist degenen die deze privacy willen schenden.