Gladde bolster, rotte pit

 

"Ethisch niets mis mee", zo formuleerde Gerrit Zalm van ABNAmro het ongeveer. U weet wel, die salarisverhoging van een ton voor zes van zijn "topbankiers". Mogelijk gemaakt door een kronkel bij de wetgever, dus niet onethisch.

Ik schreef het al eerder. Wie dacht dat een bank weer tot de rede kon worden gebracht door een bestuurder uit de politiek - een politiek die de beslissing heeft genomen de bank miljarden aan samenlevings- en vooral overlevingsgeld te geven - komt helaas van een koude kermis thuis. Met Gerrit Zalm kwam een nieuw cohort aan sociopaten de bankwereld binnen.

Het laat ook zien dat de rol van de politiek steeds meer in dienst staat van dit soort ondernemingen en hun ideeën over alles wat goed en terecht is. De onsmakelijke uitwisseling van politiek naar bedrijfsleven - Zalm, Balkenende, Bos, Ruding, de rij is eindeloos - verbindt deze twee disfunctionele werelden op een manier die schadeherstel en normalisering van onze maatschappelijke orde voorlopig onmogelijk maakt.

Minister Dijsselbloem stelde de verkoop van de bank maar even uit. De berichtgeving over de tijdelijke teruggave van de salarisverhoging was de deur nog niet uit of Wouter Koolmees, hardcore D66 neoliberaal, schreeuwde al dat de bank nu snel verkocht moest worden. Ook hij heeft straks, na een snelle loopbaan als Kamerlid en straks ongetwijfeld staatssecretaris of minister, een dubbele pensioenvoorziening nodig.

Dus gaven onze topbankiers even hun verhoging terug, kan er als nog snel verkocht worden en kunnen ze hun "bonussen" en "basissalaris" zonder lastige controle verveelvoudigen. Het laat nog eens zonder filter de ongeremde graaizucht zien: zelfs als de kat nog thuis is niet het geduld hebben te wachten met dansen op tafel. Hopelijk vertrekt als gevolg van deze tijdelijke "teruggave" een aantal van deze "toppertjes" snel naar het buitenland, alwaar ze daar de financiële markt kunnen vernielen.

Het wordt tijd dat onze bestuurders zich wat harder gaan afvragen aan welke kant van de geschiedenis ze willen staan. De maatschappij is geen statisch geheel. Veranderingen gaan vaak geleidelijk maar lang niet altijd. Iedere revolutie heeft zo zijn ontvlammomenten, en sommige zijn minder duidelijk dan andere, maar net zo explosief.

Een mini-voorbeeld daarvan komt nota bene uit het boekenvak: het mismanagement van de geldmachinisten en een onverwachte doorstart van de vele "Polare" boekhandels door crowdfunding en lokale management buy-outs. De publieke steun (die zich ook uitstrekte to uitgevers en toeleveranciers) was hartverwarmend toen voor de graaiers bleek dat hun geldmachines niet werkten zoals ze zich hadden voorgesteld. Het activistische signaal was duidelijk: mensen hebben genoeg van de ongebreidelde sloopzucht van volk dat geld van middel tot doel heeft verheven.

In Utrecht wordt het aloude Broese nu wel nog steeds belaagd. Uiteraard door de bestuurders van de stad, die die huur van het pand willen opzeggen om er meer geld mee te kunnen verdienen ten behoeve van hun megalomane stadsplannen en bijbehorende (toekomstige) salarissen. Het geld moet toch ergens vandaan komen? Immers, je kunt geen betaald parkeren in de buurtgemeentes invoeren, noch de opbrengsten incasseren, zo realiseerde men zich ineens geschrokken. Het huidige Utrechtse stadsbestuur zal zich niets laten liggen aan de sentimenten die onder haar bewoners leven. Zij zitten er voor zichzelf, niet voor de samenleving die hen heeft aangesteld deze te dienen.

Maar hopelijk zal uiteindelijk ook deze sociopatische houtrot worden uitgerookt. Misschien kunnen we dan - met de topbankiers ver weg en het ongezonde stamcafé van politiek en bedrijfsleven ontvlochten - beginnen aan het echte herstel van onze samenleving. Dat zal misschien tientallen jaren duren, maar zelfs de langste reis begint met de eerste stap.